Rehber

Kreş Açma Şartları

Özel kreş ve gündüz bakımevi, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı il müdürlüğünün incelemesi ve valilik onayıyla açılır; kreş 0–24 aylık, gündüz bakımevi 25–66 aylık çocuklara hizmet verir. Bina müstakil olmalı ya da çok katlı binanın zemin katında ve zeminle bağlantılı üst katlarında yer almalı, çocuk başına 1,5 m² bahçe bulunmalıdır. Kapasite oda alanından hesaplanır: çocuk başına en az 2 m² alan ve 6 m³ hava, oda en az 15 m²; her 20 çocuğa bir tuvalet ve lavabo.

Kreş hangi mevzuata tabidir?

Özel kreş ve gündüz bakımevi, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'na dayanan Özel Kreş ve Gündüz Bakımevlerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik ile düzenlenir ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlıdır. Başvuru il müdürlüğüne yapılır; bina en az iki sosyal çalışma görevlisi tarafından yerinde incelenir, belgeler tamamlanınca il müdürlüğünün teklifi ve valilik onayıyla Açılış İzin Belgesi düzenlenir (md. 6 ve 7). Eğitim programı MEB'in 0–36 ay ve 37–66 ay programlarıdır; programın uygulanmasını MEB, kuruluşu ASHB denetler (md. 36 ve 51).

Anaokulu bu yönetmeliğin dışındadır: 36–68 aylık çocuklara hizmet verir, MEB'e bağlıdır ve fiziki şartları Özel Öğretim Kurumları Standartlar Yönergesi'nden gelir. İki kurum tipinin bina kuralları aynı değildir; ayrım için kreş ve anaokulu farkı, anaokulu ölçüleri için anaokulu açma şartları sayfasına bakın.

27 Aralık 2025 değişikliği yönetmeliğin adını ve kapsamını değiştirdi: özel çocuk kulüpleri (ilkokul ve ortaokul çağı) yönetmelikten çıkarıldı; bu hizmet MEB tarafında çocuk etkinlik ve oyun evi olarak Standartlar Yönergesi'ne alındı. Aynı değişiklik deprem teknik raporunun kapsamını da genişletti.

Yaş grupları ve grup büyüklükleri

Kuruluş 0–66 aylık çocuklara hizmet verir ve iki yaş grubu ayrı planlanır; grup büyüklüğü ve personel sayısı yönetmelikte sabittir (md. 4 ve 42).

Kreş ve gündüz bakımevinde yaş grupları, grup büyüklüğü ve personel (Yönetmelik md. 4, 42)
KurumYaş aralığıGrupta en çokGrup başına personel
Kreş0–24 ay10 çocuk1 grup sorumlusu + en az 1 çocuk bakıcısı
Gündüz bakımevi25–66 ay20 çocukEn az 1 grup sorumlusu + 1 çocuk bakıcısı
Okul öncesine yönlendirilen 66 ay üstü66 ay ve üzeri25–66 ay grubuna dâhilAynı grup kuralı

Kapasitesi 100 ve üzeri kuruluşlarda müdür yardımcısı istihdamı zorunludur (md. 25); kapasitenin yüzde üçü il müdürlüğünün belirleyeceği çocuklara ücretsiz ayrılır (md. 50). Bu iki kural, hedef kapasiteyi belirlerken bütçeye girer.

Kreş için bina ve yer şartları

Kreş müstakil bir binada ya da çok katlı bir binanın zemin katında ve zeminle bağlantılı üst katlarında açılabilir; bodrum kat, yol seviyesinin altındaki kat ve çatı katı kapasiteye dâhil edilmez (md. 15/1-b). Bina seçimini belirleyen diğer şartlar:

Kuruluş binası ve yeri için aranan şartlar (Yönetmelik md. 15)
KonuŞartMadde
BahçeKapasiteye uygun; çocuk başına en az 1,5 m²; teras katları bahçe olarak kullanılamazmd. 15/1-a
KatMüstakil bina veya zemin kat + zeminle bağlantılı üst katlar; bodrum, yol seviyesi altı ve çatı katı kapasite dışımd. 15/1-b
OdalarÇocukların kullandığı tüm odalar pencereli, gün ışığı alan ve nemsizmd. 15/1-b
Komşu işletmelerBinada veya bitişiğinde fırın, patlayıcı veya yanıcı madde satan ya da depolayan işletme olamaz; çevrede varsa mesafe raporu alınırmd. 15/1-c
Baz istasyonuBinada veya bitişiğinde bulunamaz; çevrede varsa yetkili kurumdan mesafe raporumd. 15/1-ç
Umuma açık yerlerKahvehane, kıraathane, elektronik oyun merkezi ve benzeri umuma açık yerler ile genel ahlaka uygun olmayan mekânların kapısına en az 100 mmd. 15/1-d
GirişÇok katlı binada bina ana girişinden ayrı, kuruluşa ait giriş ve çıkış kapısımd. 15/1-f
TahliyeTehlike anında çocukların binadan kolayca çıkabileceği çıkış kapısı, tahliye sistemi veya yangın merdivenimd. 15/1-g
ElektrikYangın ve patlama riski oluşturmayacak şekilde projelendirilmiş, yetkili kişilerce bakımı yapılan tesisatmd. 15/1-h

Apartman dairesi, müstakil ev ve bina seçenekleri arasındaki farklar, kat malikleri kararı ve tadilat sınırları apartmanda kreş açmak ve bina uygunluğu sayfasında ayrıntılı ele alınır.

Kreş kapasitesi nasıl hesaplanır?

Kapasite, çocukların kullandığı odaların alanından ve hacminden hesaplanır: her çocuk için en az 2 m² alan ve 6 m³ hava gerekir, oda 15 m²'den küçük olamaz (md. 16). Yaş gruplarına göre hangi odanın sayıldığı farklıdır:

  • 0–24 ay (kreş): Sabit karyola kullanılır. Kapasite uyku odasının büyüklüğüne göre bulunur. Kuruluşta uyku odasına denk, yaklaşık aynı büyüklükte bir oyun ve emekleme odası da bulunur; bu oda kapasiteye sayılmaz. Bebek grubu için gerçek kapalı alan ihtiyacı çocuk başına yaklaşık 4 m²'dir.
  • 25–66 ay (gündüz bakımevi): Portatif karyola kullanılır. Kapasite oyun, etkinlik ve uyku odasının büyüklüğüne göre bulunur; aynı oda üç işlevi taşır.

6 m³ hacim şartı tavan yüksekliğini hesaba sokar: 3,00 m tavanda alan ve hacim aynı sayıyı verir, daha alçak tavanda hacim kapasiteyi aşağı çeker.

Örnek kapasite hesapları (Yönetmelik md. 16; tavan yüksekliğine göre alan ve hacim sonuçları)
GrupOdaAlan hesabıHacim hesabıKapasite
0–24 ayUyku odası 20 m², tavan 3,00 m20 ÷ 2 = 1060 ÷ 6 = 1010 (grup üst sınırı 10)
0–24 ayUyku odası 20 m², tavan 2,70 m20 ÷ 2 = 1054 ÷ 6 = 99
25–66 ayOyun-etkinlik-uyku odası 40 m², tavan 3,00 m40 ÷ 2 = 20120 ÷ 6 = 2020 (grup üst sınırı 20)
25–66 ayOyun-etkinlik-uyku odası 40 m², tavan 2,70 m40 ÷ 2 = 20108 ÷ 6 = 1818

Toplam kapasite, odaların kapasiteleri toplanarak bulunur; bahçe (1,5 m²/çocuk) ve tuvalet sayısı (20 çocuğa bir) bu toplamı ayrıca sınırlar. Oda ölçüleri belediye imar müdürlüğü, yetkili serbest proje bürosu veya çevre ve şehircilik müdürlüğünden alınan ölçüm belgesine ve tasdikli mimari projeye dayanır (md. 6/3-a); kroki üzerinden yapılan tahmin bu belgeyle doğrulanmadan kiralama kararı verilmez.

Kreşte bulunması zorunlu bölümler ve donanım

Yönetmelik md. 17, binada bulunması gereken bölümleri ve donanım özelliklerini tek listede verir; ölçü yerine nitelik tarif eder. Kapasiteyi doğrudan etkileyen kalemler tuvalet sayısı, mutfak ve yemek odası, bebek grubunda alt değiştirme bölümüdür.

Kuruluş binasında bulunması gereken bölümler ve özellikler (Yönetmelik md. 17)
Bölüm veya özellikŞartMadde
İdare odasıBir idare odası veya bölümümd. 17/1-a
Grup odalarıBol ışık alan; kapılar içeriden dışarıya açılır; zemin yumuşak, silinebilir ve antibakteriyel; duvarlar silinebilirmd. 17/1-b, c, ç, d, e
Öğrenme merkezleriBlok, dramatik oyun, kitap, müzik, sanat, fen merkezleri ve kum-su masası bölümü; MEB programına uygun donatımmd. 17/1-f, g
Raf ve dolaplarOyuncak ve malzeme rafları ile kişisel eşya dolapları çocuğun ulaşabileceği yükseklikte; ayakkabılık ve portmanto aynı kuraldamd. 17/1-ğ, p, r
Masa ve sandalyePlastik veya ahşap; çocuk boyuna uygunmd. 17/1-h
IsıtmaKalorifer, merkezi sistem veya klima; elektrikli cihaz ve soba yasak; odalarda ısıölçer, 20–28 derecemd. 17/1-i
KaryolalarAralarından bir kişi geçecek aralık; ranza yasak; ahşap ve yalıtımlı zeminde 25–30 cm kampet kullanılabilirmd. 17/1-j
Tuvalet ve lavaboHer 20 çocuğa bir tuvalet ve lavabo, çocuk ölçüsünde; 36 aya kadar klozet adaptörü; kaymaz zemin; personel tuvaleti ayrımd. 17/1-k
Mutfak ve yemek odasıYeterli büyüklükte mutfak ve ayrı yemek odası; kaymaz zemin; çelik, porselen veya cam gereçler; aspiratörmd. 17/1-l, m
Bebek bölümü (0–24 ay)Ayrı alt değiştirme bölümü, alt değiştirme masası, kirli-temiz dolapları; mama hazırlama araçları ve mama sandalyelerimd. 17/1-n, o
MerdivenTutamaklar çocuk boyuna göre; eğim çocuk kullanımına uygunmd. 17/1-ö
BahçeOyun araçları; yumuşak zemin; toprak ve çim alan; kontrolsüz çıkışı önleyen tedbirlermd. 17/1-ş
ErişilebilirlikHafif bedensel engelli çocuk varsa girişlerden biri düz veya eğimi 1/12'yi geçmeyen rampalı; özel tuvaletmd. 17/1-u
DiğerFaaliyet panosu, ecza dolabı, kurumsal kimliğe uygun tabela, bulaşıcı hastalık talimatımd. 17/1-ı, s, t, ü

Açılış İzin Belgesi alındıktan sonra en geç bir ay içinde AFAD onaylı sivil savunma planı asılır ve yıllık tatbikat yapılır (md. 18). Bina asli amacı dışında kullanılamaz (md. 19).

Bina belgeleri ve açılış süreci

Süreç binayla başlar: dilekçe ve yapı kullanım izin belgesiyle il müdürlüğüne başvurulur, bina on beş gün içinde yerinde incelenir ve uygun bulunursa belgeler istenir (md. 6/1). Bina için istenen belgeler (md. 6/3):

  • Odaların büyüklüğünü ve ölçümünü gösterir belge ile tasdikli mimari proje.
  • Tapu senedi ya da en az bir yıllık kira sözleşmesi.
  • Bina ve ortak bahçe kullanılacaksa kat maliklerinin oybirliği ile verdiği karar örneği.
  • Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e uygunluğu gösteren itfaiye raporu.
  • Trafik emniyeti ve umuma açık yerlere 100 m mesafe için il/ilçe emniyet müdürlüğü raporu.
  • Bina ve çevresinin sağlık yönünden uygunluğu için toplum sağlığı merkezi raporu.
  • Her kat, oda ve bahçe için üç nüsha, 35x50 cm veya A3 yerleşim planı.
  • Binanın sağlam ve dayanıklı olduğuna ilişkin teknik rapor ve ekleri; 27 Aralık 2025'ten itibaren taşıyıcı sistemde karot analizi ve laboratuvar testleriyle hazırlanan ayrıntılı rapor istenir. 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği sonrasında yapı denetimi altında, yapı ruhsatıyla yapılmış binalarda bu belge aranmaz (md. 6/4).
  • Numarataj belgesi.

Belgeler on iş günü içinde değerlendirilir; uygun bulunursa kurucudan bir ay içinde md. 17'ye göre tefriş yapması ve Güvenlik Bilgilendirme Formu'ndaki önlemleri alması istenir. Tefriş sonrası yerinde inceleme yapılır, Açılış İnceleme Raporu ve kapasite hesabını içeren bina durum değerlendirme raporu düzenlenir (md. 6/5-6). Kurucu, başvurudan itibaren üç ay içinde tüm evrakı iki dosya hâlinde teslim eder; bu süre aşılırsa dosya iade edilir (md. 7). Çocuk kabulü yalnızca Açılış İzin Belgesi düzenlendikten sonra yapılır.

Deprem raporu, eski binalarda süreci en çok uzatan kalemdir; karot analizi bina kiralanmadan önce yaptırılır. Belge sırasının tamamı ve anaokulu tarafıyla karşılaştırması anaokulu açmak için gerekli belgeler sayfasındadır.

Kreş ile anaokulu açma şartları arasındaki fark

Aynı bina, kreş ve anaokulu için farklı kapasite verir; çünkü iki mevzuat alanı farklı hesaplar.

Kreş (ASHB) ve anaokulu (MEB) fiziki şartlarının karşılaştırması
KonuKreş ve gündüz bakımevi (ASHB)Anaokulu (MEB)
Yaş0–24 ay ve 25–66 ay36–68 ay
KatZemin kat + zeminle bağlantılı üst katlarBahçe katı + bitişik veya ardışık katlar; ya da tamamı okula ait bina
Bahçe1,5 m²/çocuk; teras sayılmaz1,5 m²/çocuk; zemin seviyesinde üzeri boş alan ve bahçeye açılan zemin kat alanı hesaba katılabilir
Çocuk başına oda2 m² alan + 6 m³ hava; oda en az 15 m²1,5 m² alan; tavan 3 m esas, 3 m altında 4,5 m³ hava; derslik en az 15 m²
Bebek grubuUyku odası + eşdeğer oyun ve emekleme odasıYok
Grup büyüklüğü0–24 ay 10, 25–66 ay 2010–20 esas; kontenjan inceleme raporunda
TuvaletHer 20 çocuğa bir tuvalet ve lavabo60 çocuğa kadar kız ve erkek için birer; sonra her 30 çocuğa bir
Kapı yönüGrup odası kapıları dışarıya açılırKoridora açılır; okul öncesinde içeri de açılabilir
MutfakMutfak ve ayrı yemek odası zorunluYemek odası zorunlu, mutfak isteğe bağlı
DenetimASHB il müdürlüğü, en az altı ayda birMEB, maarif müfettişi

Denetimde en çok bakılan fiziki konular

Yönetmelik, altı aylık denetimlerde bakılacak konuları tek tek sayar (md. 51/5); binayla ilgili olanlar çoğunlukla açılıştan sonra yapılan değişikliklerden kaynaklanır:

  1. Kapasite üstü çocuk ve izin belgesinde olmayan yaş grubu. Belgedeki kapasite ve yaş grubu aşılamaz.
  2. İl müdürlüğü onayı olmadan oda, grup, bölüm veya kat değişikliği. Yerleşim planındaki her değişiklik md. 11'e göre izne bağlıdır.
  3. Güvenlik önlemleri. Merdiven, radyatör, kapı, pencere, kaygan zemin ve oyun materyali için Güvenlik Bilgilendirme Formu'ndaki önlemler.
  4. Yangın mevzuatına uyum ve sivil savunma planı. Plan asılı değilse veya tatbikat kaydı yoksa eksiklik yazılır.
  5. Ortam sıcaklığı ve son kullanma tarihleri. Odalarda ısıölçer, 20–28 derece; yangın tüpü, ilaç ve gıdada tarih kontrolü.

Eksiklikler bir ay içinde giderilir; giderilmezse idari para cezası ve ek süre, sonra kapatma gelir (md. 51/6-7). Saha gözlemlerimizde dolap sabitleme, kaçış yolunun mobilyayla daraltılması ve tek ölçü masa-sandalye bu listeye eklenir.

Denetim öncesi kontrol listesi için anaokulu müfettiş denetimi kontrol listesi sayfasındaki yaklaşım kreşe de uyarlanır.

Grup odası donanımı: zemin, raf ve mobilya ölçüsü

Yönetmelik mobilya için ölçü değil nitelik ister: yumuşak ve silinebilir zemin, çocuğun ulaşabileceği raf, çocuk boyuna uygun plastik veya ahşap masa-sandalye. Uygulamada ölçü TS EN 1729-1 boy kademelerinden, boyalı yüzey güvenliği EN 71-3'ten, panel kalitesi E1 sınıfından gelir; 60 cm üzeri dolaplar duvara sabitlenir. Yaş grubuna göre ölçü tablosu çocuk masa sandalye ölçüleri sayfasında, grup odası başına adet listesi anaokulu ihtiyaç listesi sayfasında, öğrenme merkezlerine göre oda düzeni anaokulu sınıf tasarımı sayfasındadır.

Bu sayfa hukuki görüş veya resmî tebliğ değildir. Madde numaraları ve ölçüler değişebilir; başvuru öncesi Aile ve Sosyal Hizmetler il müdürlüğünün güncel talimatı esas alınır.

MEB Tasarım

Bu süreçte ne yaparız

  • Keşifte bina ön kontrolü: kat, giriş, bahçe ve oda ölçümü; alan ve hacimden kapasite hesabı, kira sözleşmesinden önce uygunsuz noktaların listesi.
  • Yerleşim planı (A3, üç nüsha) ve tasdikli mimari proje için ölçüm altlığı; uyku, oyun-emekleme, etkinlik odası, mutfak ve yemek odası dağılımı.
  • Tefriş: yumuşak ve antibakteriyel zemin, öğrenme merkezleri, çocuk boyuna uygun masa-sandalye, karyola yerleşimi ve dolap sabitleme; Güvenlik Bilgilendirme Formu'na göre önlemler.
  • Açılış incelemesi ve altı aylık denetimler öncesi kontrol: yerleşim planı ile fiili durumun eşleştirilmesi, sivil savunma dosyası ve belge klasörü.
anaokulu iç mekan tasarımı

Sorular

Sık sorulanlar

Net cevaplar. Listenizde yoksa aynı gün arayalım.

Kreş kaç aylık çocukları alır?

Kreş 0–24 aylık, gündüz bakımevi 25–66 aylık çocuklara hizmet verir. 66 ayı geçen ancak Okul Öncesi Yönetmeliği'ne göre okul öncesine yönlendirilen çocuklar 25–66 ay grubuna kabul edilir.

Apartmanda kreş açılabilir mi?

Evet, zemin katta ve zeminle bağlantılı üst katlarda. Bina ana girişinden ayrı bir kuruluş girişi, çocuk başına 1,5 m² bahçe ve bina ile ortak bahçe kullanımı için kat maliklerinin oybirliği kararı gerekir. Ara kat tek başına uygun değildir.

Kreş için kaç m² gerekir?

Oda başına çocuk başına 2 m² alan ve 6 m³ hava, oda en az 15 m². 20 çocuklu bir gündüz bakımevi grubu için 40 m² oda ve 30 m² bahçe; bebek grubunda uyku odasına denk büyüklükte ayrı bir oyun ve emekleme odası. Mutfak, yemek odası, idare odası ve tuvaletler bunlara eklenir.

Kreş açmak için hangi bina raporları istenir?

Yapı kullanım izin belgesi, odaların ölçümünü gösterir belge ve tasdikli mimari proje, itfaiye raporu, toplum sağlığı merkezi raporu, emniyet raporu, deprem teknik raporu, numarataj belgesi, yerleşim planı ve gerekiyorsa kat malikleri kararı.

Kreş ile anaokulu açma şartları aynı mı?

Hayır. Kreş ASHB'ye, anaokulu MEB'e bağlıdır. Kat kuralı, çocuk başına alan hesabı, tuvalet sayısı ve kapı yönü gibi fiziki şartlar iki mevzuatta farklıdır; aynı bina iki kurum için farklı kapasite verir.

Özel çocuk kulübü hâlâ bu yönetmeliğe mi tabi?

Hayır. 27 Aralık 2025 değişikliğiyle çocuk kulüpleri yönetmelikten çıkarıldı; bu hizmet MEB tarafında, Özel Öğretim Kurumları Standartlar Yönergesi'ndeki çocuk etkinlik ve oyun evi standardıyla düzenleniyor.

Çizimden açılışa

Projenizi görüşelim.