Rehber
Kreş ve Anaokulu Farkı
Kreş ve gündüz bakımevi Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına, anaokulu Millî Eğitim Bakanlığına bağlıdır; kreş 0–24, gündüz bakımevi 25–66, anaokulu 36–68 aylık çocuklara hizmet verir. İki kurum farklı mevzuatla ruhsatlanır: kat kuralı, bahçe hesabı, çocuk başına alan, tuvalet sayısı ve personel şartları aynı değildir. Aynı bina iki izin için farklı kapasite verir; bu yüzden bina aramadan önce kurum tipi seçilir.
Kreş ve anaokulu farkı tek cümleyle
Kreş bakım kurumudur ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlıdır; anaokulu okuldur ve Millî Eğitim Bakanlığına bağlıdır. İkisi de MEB'in okul öncesi programını uygular, ancak ruhsatı veren merci, binadan aranan şartlar, kapasite hesabı ve personel nitelikleri iki ayrı mevzuattan gelir. Yatırımcı için sonuç şudur: aynı bina iki izin için farklı kontenjan verir ve bazı binalar yalnızca birine uyar. Bu yüzden önce kurum tipi, sonra bina seçilir.
Bu sayfa iki kurumu yan yana koyar; ölçülerin kaynağı ve ayrıntısı anaokulu açma şartları ve kreş açma şartları sayfalarındadır.
Kimlik, yaş ve izin
Kreş 0–24, gündüz bakımevi 25–66, anaokulu 36–68 aylık çocuklara hizmet verir; 36–66 ay aralığı iki tarafın da kapsamındadır. İzin yolu farklıdır: kreş için il müdürlüğü incelemesi ve valilik onayı, anaokulu için millî eğitim müdürlüğü incelemesi ve Bakanlık ruhsatı.
| Konu | Kreş ve gündüz bakımevi | Anaokulu |
|---|---|---|
| Bağlı olduğu bakanlık | Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (ASHB) | Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) |
| Dayanak | 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu; Özel Kreş ve Gündüz Bakımevlerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik | 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu; Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği; Standartlar Yönergesi |
| Yaş aralığı | Kreş 0–24 ay; gündüz bakımevi 25–66 ay (kuruluş 0–66 ay) | 36–68 ay |
| Başvuru yeri | ASHB il müdürlüğü | İl/ilçe millî eğitim müdürlüğü (valilik veya kaymakamlık) |
| Bina incelemesi | En az iki sosyal çalışma görevlisi, on beş gün içinde yerinde (md. 6/1) | Eğitim müfettişi, şube müdürü, eğitim uzmanı veya araştırmacıdan en az iki kişi; beş iş günü içinde görevlendirme, on beş iş günü içinde rapor (Yönetmelik md. 6/1) |
| İzin belgesi | Valilik onayıyla Açılış İzin Belgesi (md. 7) | Kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı; okul öncesi kurumlarında belgeler beş iş günü içinde Bakanlığa gönderilir (Yönetmelik md. 6/2) |
| Evrak süresi | Başvurudan itibaren üç ay içinde tüm belgeler; aşılırsa dosya iade (md. 7/1-a) | Belgeler eksiksiz alındığında alındı belgesi; süre inceleme raporuyla işler (Yönetmelik md. 5/3) |
| Uygulanan program | MEB 0–36 ay programı ve 37–66 ay okul öncesi programı (md. 36) | MEB okul öncesi eğitim programı |
| Kayıt sistemi | Çocuklar MEB e-okul sistemine işlenir (md. 41/6) | e-okul |
Bina ve bahçe şartları
Kreş zemin kata, anaokulu bahçe katına bağlıdır; ikisinde de bahçe çocuk başına 1,5 m² ister. Fark, hangi katların kullanılabileceğinde, girişte ve bahçe hesabındadır.
| Konu | Kreş ve gündüz bakımevi | Anaokulu |
|---|---|---|
| Kullanılabilecek katlar | Müstakil bina veya zemin kat + zeminle bağlantılı üst katlar; bodrum, yol seviyesi altı ve çatı katı kapasite dışı (md. 15/1-b) | Bahçeli ve tamamı okula ait bina/binalar; bahçe katının bitişik daireleri; bahçe katı + bir üst veya bir alt kat ve ardışık katlar (Yönetmelik md. 11/1-a) |
| Bahçe | Çocuk başına 1,5 m²; teras katı bahçe sayılmaz (md. 15/1-a) | Çocuk başına 1,5 m²; zemin kat seviyesinde üzeri boş alan ve bahçeye açılan zemin kat alanı hesaba katılabilir (Yönerge md. 4/1-i, 15/1-a-3) |
| Giriş | Çok katlı binada bina ana girişinden ayrı kuruluş girişi (md. 15/1-f) | Bahçeli müstakil binada ana girişle erişilemeyen bölümler için ayrı giriş oluşturulabilir (Yönerge md. 10/8) |
| Kat malikleri | Bina ve ortak bahçe kullanılacaksa oybirliği kararı (md. 6/3-c) | Konut tapulu binanın bağımsız bölümünde bahçe için oybirliği muvafakati (Yönetmelik md. 5/2-h) |
| Asansör | Şart yok | Zemin dışında kat kullanan kurumda asansör veya erişim sistemi (Yönetmelik md. 11/2) |
| Çevre | Bitişikte fırın, yanıcı madde deposu ve baz istasyonu olamaz; umuma açık bazı yerlere 100 m (md. 15/1-c, ç, d) | Umuma açık yerlerle uzaklık mevzuatına uygunluk inceleme raporunda kontrol edilir (Yönetmelik md. 6/1) |
| İskân | Yapı kullanım izin belgesi başvuru şartı (md. 6/1) | Listede ayrı kalem yok; numarataj ve teknik rapor istenir |
| Deprem raporu | Karot analizli ayrıntılı teknik rapor; 2018 sonrası yapı denetimli binada istenmez (md. 6/3-g, 6/4) | Teknik rapor ve mühendis belgeleri; 2018 sonrası yapı denetimli, özel öğretim kurumu olarak ruhsatlı binada istenmez (Yönetmelik md. 5/2-k, 5/6) |
Apartman, müstakil ev ve bina seçenekleri için apartmanda kreş açmak ve bina uygunluğu sayfasına bakın.
Oda, kapasite ve donanım
Kreş kapasiteyi oda alanı ve hacminden, anaokulu derslik alanından hesaplar; kreş çocuk başına daha fazla alan ister. Aynı 40 m² oda kreşte en çok 20, anaokulunda 27 çocuk demektir; bahçe ve tuvalet bu sayıyı ayrıca sınırlar.
| Konu | Kreş ve gündüz bakımevi | Anaokulu |
|---|---|---|
| Çocuk başına alan | 2 m² alan + 6 m³ hava (md. 16) | 1,5 m² (Yönerge md. 8/1) |
| Tavan | Hacim şartıyla örtük; 3 m altında kapasite düşer | 3 m esas; alt sınır 2,40 m; 3 m altında 4,5 m³/çocuk (Yönerge md. 11) |
| En küçük oda | 15 m² (md. 16) | 15 m² (Yönerge md. 15/1-a-2) |
| Bebek grubu | 0–24 ay: sabit karyolalı uyku odası + eşdeğer büyüklükte oyun ve emekleme odası; oyun odası kapasiteye sayılmaz (md. 16) | Yok; yaş aralığı 36 aydan başlar |
| Grup büyüklüğü | 0–24 ay en çok 10; 25–66 ay en çok 20 (md. 42) | 10–20 esas (Okul Öncesi Yönetmeliği md. 6); özel kurumda kontenjan inceleme raporunda |
| Tuvalet ve lavabo | Her 20 çocuğa bir; personel tuvaleti ayrı (md. 17/1-k) | 60 çocuğa kadar kız ve erkek için birer; 60 personele kadar kadın ve erkek için birer; sonra her 30 kişi için bir (Yönerge md. 15/1-a-6) |
| Kapı | Grup odası kapıları içeriden dışarıya açılır (md. 17/1-c) | Kontenjan 20'ye kadar en az 80 cm; koridora açılır, okul öncesinde içeri de açılabilir (Yönerge md. 9) |
| Zemin | Yumuşak, silinebilir, antibakteriyel (md. 17/1-ç, d) | Ölçü yok; genel güvenlik ve temizlik |
| Zorunlu bölümler | İdare odası, grup odaları, mutfak ve ayrı yemek odası, tuvaletler, bebeklerde alt değiştirme bölümü, bahçe (md. 17) | Müdür odası 10 m², derslik, bahçe, kitaplık, yemek odası, tuvaletler, çok amaçlı salon 25 m², veli bekleme alanı (Yönerge md. 15) |
| Isıtma | Kalorifer, merkezi sistem veya klima; soba ve elektrikli ısıtıcı yasak; 20–28 derece (md. 17/1-i) | Ayrı hüküm yok |
Personel, işleyiş ve denetim
Kreşte personel yapısı grup sorumlusu ve çocuk bakıcısı üzerine kuruludur; anaokulunda okul öncesi öğretmeni ve okul müdürü. Çalışma saatleri ve denetim sıklığı da farklıdır.
| Konu | Kreş ve gündüz bakımevi | Anaokulu |
|---|---|---|
| Müdür | İlgili bölümlerden dört yıllık mezun ve en az iki yıl deneyim (veya yönetmelikteki eşdeğer yollar) (md. 23) | Öğretmenlik yapma şartlarını taşıyan, en az iki yıl asıl görevli öğretmenlik veya uzman öğreticilik (Yönetmelik md. 30) |
| Grup personeli | Her grupta grup sorumlusu (çocuk gelişimi veya okul öncesi mezunu öncelikli) ve çocuk bakıcısı (md. 26, 28, 42) | Her grupta okul öncesi öğretmeni; çocuk gelişimi mezunu usta ve uzman öğreticiler bağımsız derse girebilir (Yönetmelik md. 38/2) |
| Diğer zorunlu personel | Yemek ve temizlik elemanı; en az bir ilk yardım sertifikalı personel (md. 30) | Yönetmelikte sayılan personel; diğer personel isteğe bağlı (Yönetmelik md. 25) |
| Çalışma saatleri | Mesai dışı, gece, hafta sonu, yarım gün ve saatlik bakım valilik onayıyla mümkün (md. 39) | Özel okullarda tam gün eğitim; resmî çalışma takvimi veya valilik onaylı takvim (Yönetmelik md. 10) |
| Ücret | Kuruluş belirler; ocak–mayıs arasında ilan edilir; bir aylık ücretten fazla peşin istenemez (md. 47, 48) | Kurum belirler ve ilan eder; artış oranı Bakanlıkça belirlenen oranı aşamaz (Yönetmelik md. 53) |
| Ücretsiz çocuk | Kapasitenin yüzde üçü il müdürlüğünün belirlediği çocuklara (md. 50) | Kanun gereği en az yüzde üç ücretsiz öğrenci |
| Denetim | ASHB il müdürlüğü, en az altı ayda bir; program uygulaması MEB (md. 51) | MEB; ruhsattan sonra en geç bir yıl içinde ilk denetim, sonra maarif müfettişi denetimleri |
| Sivil savunma | AFAD onaylı plan bir ay içinde asılır, yıllık tatbikat (md. 18) | Okullar için genel afet ve yangın mevzuatı |
Hangisini açmalı: karar tablosu
Karar yaş grubu, bina ve iş modeliyle verilir; aşağıdaki sorular çoğu durumda tek bir cevaba götürür.
| Durum | Uygun seçenek | Gerekçe |
|---|---|---|
| 0–36 aylık bebek ve küçük çocuk grubu alınacak | Kreş ve gündüz bakımevi | Anaokulu 36 aydan önce çocuk alamaz |
| Yalnızca 3–5 yaş, tam gün eğitim ve okul kimliği | Anaokulu | Okul statüsü, MEB ruhsatı, tam gün program |
| Bina zemin katta, ayrı girişi var, bahçe küçük | Kreş | Zemin kat kuralı; kapasite oda ve bahçeye göre düşük tutulur |
| Bina bahçe katı + üst katlar, bahçe geniş | Anaokulu | Bahçe katı ve ardışık kat kuralı; 1,5 m² ile daha yüksek kontenjan |
| Akşam, hafta sonu veya saatlik bakım hizmeti planı | Kreş | Valilik onayıyla mesai dışı çalışma yalnızca kreş mevzuatında |
| Ara kat veya bahçesiz bina | Hiçbiri | İki mevzuat da bahçe ve kat şartını zorunlu tutar |
| Hem bebek hem 3–5 yaş aynı yatırımda | İki ayrı izin | Mevzuat birlikte açılışı düzenlemez; her kurum ayrı değerlendirilir |
| İlkokul-ortaokul çağı etkinlik ve ödev desteği | Çocuk etkinlik ve oyun evi (MEB) | Çocuk kulübü 27 Aralık 2025'ten itibaren kreş yönetmeliğinin dışında |
Üçüncü tür: çocuk etkinlik ve oyun evi
Çocuk kulübü hizmeti 2025 sonunda el değiştirdi: ASHB yönetmeliğinden çıkarıldı ve MEB Özel Öğretim Kurumları Standartlar Yönergesi'ne çocuk etkinlik ve oyun evi olarak girdi (md. 27/D). Standardı anaokulundan hafiftir: en az 20 m² etkinlik odası, çocuk başına 1,5 m², oda başına en çok 20 çocuk, en az 15 m² veli bekleme alanı, kitaplık; bahçe isteğe bağlıdır ve kurulursa en az 40 m² ile çocuk başına 1,5 m² ister. Zemin, kolay silinebilen antibakteriyel malzemeyle kaplanır. Mevcut çocuk kulüpleri 1 Eylül 2027'ye kadar bu standarda uyum sağlar (Yönerge geçici md. 9). Kids café ve oyun evi yatırımları için bu tür, bahçe şartı aramadığından ayrıca değerlendirilir; tasarım tarafı kids cafe tasarımı sayfasındadır.
36–66 ay aralığında seçim ve geçiş
36–66 ay arasındaki çocuk iki kuruma da gidebilir; kurumlar arasındaki farkı veli değil mevzuat görür. Kreşte 66 ayını dolduran ve Okul Öncesi Yönetmeliği'ne göre okul öncesine yönlendirilen çocuk 25–66 ay grubunda kalabilir (md. 42/2); ilkokula kayıt yaşı gelen çocuk ise kreşten ayrılır. Anaokulunda üst sınır 68 aydır. İki kurumda da çocuklar e-okul sistemine kayıtlıdır ve MEB programı uygulanır; bu nedenle kreşten anaokuluna geçişte program kopukluğu olmaz.
Belge listesi ve başvuru sırası iki kurum için anaokulu açmak için gerekli belgeler sayfasında, maliyet karşılaştırması anaokulu açma maliyeti sayfasındadır.
Bu sayfa hukuki görüş veya resmî tebliğ değildir. Madde numaraları ve ölçüler değişebilir; başvuru öncesi ilgili il müdürlüğünün güncel talimatı esas alınır.
MEB Tasarım
Bu süreçte ne yaparız
- Kurum tipi kararından önce aynı bina için iki ayrı kapasite hesabı: MEB ve ASHB kurallarıyla derslik, bahçe ve tuvalet üzerinden kontenjan karşılaştırması.
- Seçilen tipe göre yerleşim planı ve mimari proje: kat kullanımı, giriş, bebek bölümü veya derslik dağılımı, kaçış yolları.
- İki mevzuata uygun mobilya ve donanım: TS EN 1729-1 ölçü kademeleri, kreşte yumuşak zemin ve karyola yerleşimi, anaokulunda derslik düzeni.
- İnceleme ve denetim hazırlığı: belge klasörü, yerleşim planı ile fiili durumun eşleştirilmesi, il müdürlüğü yazışmalarının takibi.
Kreş mi anaokulu mu açmalıyım?
Hedef yaş grubuna göre: 0–36 ay için tek seçenek kreş ve gündüz bakımevidir; 36–66 ay için ikisi de mümkündür. Binanız zemin katta ve ayrı girişliyse kreş, bahçe katı ve ardışık katlardaysa anaokulu daha kolay ruhsatlanır. Tam gün eğitim programı ve okul kimliği isteniyorsa anaokulu, esnek saat ve bebek grubu isteniyorsa kreş.
Kreş ve anaokulu aynı binada olabilir mi?
Mevzuat ikisinin birlikte açılmasını ayrıca düzenlemez; her kurum kendi izni, kendi yerleşim planı ve kendi bölümleriyle ayrı değerlendirilir. Ortak kullanılan her alan iki mevzuatın da şartını sağlamak zorundadır; bina seçerken bunu iki ayrı inceleme olarak planlayın.
Gündüz bakımevi ile anaokulu arasında ne fark var?
Gündüz bakımevi ASHB'ye bağlı, 25–66 aylık çocuklara bakım ve eğitim veren kuruluştur; anaokulu MEB'e bağlı, 36–68 aylık çocuklara okul öncesi eğitim veren okuldur. İkisi de MEB programını uygular; fark ruhsat, bina ve personel şartlarındadır.
66 ayını dolduran çocuk kreşte kalabilir mi?
Okul Öncesi Yönetmeliği'ne göre okul öncesine yönlendirilen 66 ay üstü çocuklar gündüz bakımevinin 25–66 ay grubuna kabul edilir; ilkokula kayıt yaşı gelen çocuk ise kreşte kalmaz.
Anasınıfı ile anaokulu aynı şey mi?
Hayır. Anasınıfı bir ilkokul veya başka bir okulun bünyesinde açılan okul öncesi sınıfıdır; anaokulu bağımsız bir okuldur. Özel anaokulu için ayrı bina ve bahçe şartları, anasınıfı için okulun kendi binasında en az 15 m² derslik şartı aranır.
Çocuk kulübü açmak için hangi bakanlığa başvurulur?
27 Aralık 2025'ten itibaren çocuk kulübü ASHB yönetmeliğinin kapsamı dışındadır; ilkokul-ortaokul çağına yönelik bu hizmet MEB'de çocuk etkinlik ve oyun evi olarak Standartlar Yönergesi md. 27/D ile düzenlenir ve il millî eğitim müdürlüğüne başvurulur.
Kaynaklar
Dayanak
- 1.Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği (RG 20.03.2012, Sayı 28239; değişiklikleriyle) · 2012-03-20
- 2.Özel Öğretim Kurumları Standartlar Yönergesi (MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü; 13.01.2026 güncellemesi) · 2026-01-13
- 3.Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği (RG 26.07.2014, Sayı 29072; değişiklikleriyle) · 2014-07-26
- 4.Özel Kreş ve Gündüz Bakımevlerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik (RG 30.04.2015, Sayı 29342; son değişiklik RG 27.12.2025, Sayı 33120) · 2025-12-27
- 5.5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu (RG 14.02.2007, Sayı 26434) · 2007-02-14
- 6.2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu · 1983-05-27
