Rehber
MEB Denetim Öncesi Kontrol Listesi
Müfettiş, anaokulunu onaylı yerleşim planıyla karşılaştırır: her bölüm planda yazdığı gibi kullanılıyor mu, dersliklerde plandaki kontenjandan fazla çocuk var mı, zorunlu bölümler yerinde mi. Fiziki denetim beş alanda yoğunlaşır: bölümler ve ölçüler, derslik içi donanım, kaçış yolları ve güvenlik, bahçe, belge klasörü. Ruhsattan sonra ilk denetim en geç bir yıl içinde yapılır; kreşte denetim en az altı ayda birdir. En sık yazılan eksiklikler yerleşim planına aykırı kullanım, kaçış yoluna konan mobilya ve sabitlenmemiş dolaplardır.
Denetim ne zaman, kim yapar?
Anaokulunda açılış incelemesi ve denetim iki ayrı iştir. Açılışta en az iki görevli binayı Yönerge ölçülerine göre inceler ve kontenjanı tespit eder (Yönetmelik md. 6/1); ruhsattan sonra en geç bir yıl içinde ilk denetim yapılır ve bu denetimi açılış inceleme raporunu düzenleyen müfettişler yapamaz. Sonraki denetimler il millî eğitim müdürlüğünün programına ve şikâyet veya ihbara bağlıdır. Kreşte denetim yönetmelikle takvime bağlanmıştır: ASHB il müdürlüğü en az altı ayda bir denetler, eğitim programının uygulanmasını MEB denetler (ASHB md. 51).
İki tarafta da denetimin referansı aynıdır: onaylı yerleşim planı. Müfettiş planı elinde gezer; bölüm adı, ölçü ve kontenjan planla örtüşmüyorsa eksiklik yazılır. Bu yüzden hazırlık, mobilya teslim edildiği gün planla fiili durumu eşleştirmekle başlar.
Müfettiş neye bakar?
Fiziki denetim beş alanda toplanır; her alanın dayanağı farklı maddelerdedir.
| Alan | Ne kontrol edilir | Dayanak |
|---|---|---|
| Yerleşim planı uyumu | Bölümlerin amacına uygun kullanımı; plandaki kontenjandan fazla çocuk bulundurulmaması; plan dışı değişiklik | Yönerge md. 6/3-4; Yönetmelik md. 17; ASHB md. 11, 51/5 |
| Bölümler ve ölçüler | Zorunlu bölümlerin varlığı, derslik ve bahçe alanı, tuvalet sayısı, su deposu | Yönerge md. 13, 15; ASHB md. 16, 17 |
| Derslik içi | Pencere, kapı genişliği ve yönü, eşik, Atatürk resmi, İstiklâl Marşı ve Gençliğe Hitabe, program araç gereci | Yönerge md. 7, 9, 38 |
| Dolaşım ve güvenlik | Kaçış yolları, merdiven şeritleri, korkuluk ve küpeşte, rampa, asansör, yangın önlemleri | Yönerge md. 10, 12; Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik |
| Bahçe ve oyun alanı | Bahçe alanı, oyun ekipmanı ve zemin, kontrolsüz çıkışı önleyen tedbirler | Yönerge md. 15/1-a-3; ASHB md. 17/1-ş |
| Belgeler | Ruhsat, yerleşim planı, raporlar, personel çalışma izinleri; kreşte sivil savunma planı ve son kullanma tarihleri | Yönetmelik md. 5, 26; ASHB md. 18, 51/5 |
Kontrol listesi 1: bölümler ve ölçüler
Bölüm kontrolü planla başlar: planda ne yazıyorsa o bölüm o amaçla kullanılır; depo olarak kullanılan derslik, derslik olarak kullanılan uyku odası eksikliktir.
| Kontrol | Anaokulu | Kreş ve gündüz bakımevi |
|---|---|---|
| Her bölüm planda yazan amaçla kullanılıyor | Yönerge md. 6/3 | ASHB md. 11, 51/5-c |
| Dersliklerde plandaki kontenjan aşılmıyor | Yönerge md. 6/4 | ASHB md. 51/5-b |
| Derslik veya grup odası ölçüsü plana uygun; çocuk başına alan sağlanıyor | 1,5 m²; 15 m² derslik; 3 m tavan esası (md. 8, 11, 15) | 2 m² ve 6 m³; oda 15 m² (md. 16) |
| Müdür veya idare odası | En az 10 m² (md. 15/1-a-1) | İdare odası veya bölümü (md. 17/1-a) |
| Yemek odası ve mutfak | Yemek odası zorunlu; mutfak isteğe bağlı (md. 15) | Mutfak ve ayrı yemek odası zorunlu; aspiratör (md. 17/1-l, m) |
| Tuvalet ve lavabo sayısı ve çocuk ölçüsü | 60 çocuğa kadar kız ve erkek için birer; engelli uyumlu bir ünite (md. 15/1-a-6) | Her 20 çocuğa bir; klozet adaptörü; personel tuvaleti ayrı (md. 17/1-k) |
| Çok amaçlı salon ve veli bekleme alanı | 25 m² salon ve veli alanı; 26 Mart 2025 öncesi kurumlarda nakil olmadıkça salon aranmaz (md. 15, 41/5) | Veli alanı şartı yok |
| Bebek bölümü | Yok | Alt değiştirme bölümü, mama hazırlama, sabit karyola (md. 17/1-n, o; md. 16) |
| Su deposu | Kişi başı 5 litre; ortak depo kabul (md. 13) | Ayrı şart yok |
| Isıtma | Ayrı hüküm yok | Kalorifer, merkezi sistem veya klima; ısıölçer, 20–28 derece (md. 17/1-i) |
Kontrol listesi 2: derslik içi
Derslik denetimi iki şeye bakar: yapı (pencere, kapı) ve donanım (program araç gereci, mobilya). Mobilya ölçüsü mevzuatta sorulmaz, ancak güvenlik ve uygunluk başlığında değerlendirilir.
| Kontrol | Ölçüt | Dayanak |
|---|---|---|
| Pencere | Dış cephede, doğal havalandırmalı; taban alanının en az yüzde 10'u (teknik zorunlulukta yüzde 5) | Yönerge md. 7 |
| Kapı | Kontenjan 20'ye kadar en az 80 cm; koridora açılır, okul öncesinde içeri de açılabilir; eşik yok | Yönerge md. 9 |
| Kapı (kreş) | Grup odası kapıları içeriden dışarıya açılır | ASHB md. 17/1-c |
| Zorunlu materyal | Atatürk resmi, İstiklâl Marşı, Gençliğe Hitabe; programda belirtilen araç gereç | Yönerge md. 38 |
| Masa ve sandalye | Yaş grubuna göre TS EN 1729-1 kademesi (anaokulunda 1–2, kreşte 0); masa ve sandalye aynı kademe | ASHB md. 17/1-h; uygulama |
| Dolap ve kitaplık | 60 cm üzeri üniteler duvara sabit; açık raf çocuk erişim bandında | ASHB md. 17/1-ğ; montaj tutanağı |
| Köşe ve yüzey | Erişilebilir köşeler yuvarlatılmış; çocuk yüksekliğinde cam ve ayna yok; silinebilir yüzey | ASHB md. 17/1-d, e; uygulama |
| Zemin (kreş) | Yumuşak, silinebilir, antibakteriyel; etkinlik alanında minder veya antialerjik halı | ASHB md. 17/1-ç, d |
| Karyola (kreş) | Aralarından bir kişi geçecek aralık; ranza yok; kampet yalnızca ahşap ve yalıtımlı zeminde | ASHB md. 17/1-j |
Kontrol listesi 3: dolaşım ve güvenlik
Kaçış yolu, itfaiye raporunda ve denetimde en sık dönen başlıktır; koridor ölçüsü sağlansa bile üzerinde mobilya olamaz.
| Kontrol | Ölçüt | Dayanak |
|---|---|---|
| Kaçış yolları | Koridor, kapı önü ve merdiven başı mobilyasız; yerleşim planında işaretli | Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik; Yönerge md. 6/2 |
| Koridor | Kontenjan 100 ve üzerinde 1,5 / 2 / 2,5 m; altında rahat giriş-çıkış | Yönerge md. 12 |
| Merdiven | Okul öncesinde en az 1 m; zıt renkli kaymaz şerit; korkuluk ve küpeşte; kreşte çocuk boyunda tutamak | Yönerge md. 10; ASHB md. 17/1-ö |
| Giriş ve erişim | Giriş merdiveninde en fazla yüzde 6 rampa; zemin dışı kat kullanımında asansör; kreşte engelli çocuk varsa 1/12 rampa | Yönerge md. 10/3, 10/7; ASHB md. 17/1-u |
| Yangın önlemleri | İtfaiye raporundaki şartlar korunuyor; yangın tüpleri dolum tarihinde; acil çıkış kapıları kilitsiz | Yangın Yönetmeliği; ASHB md. 51/5-ğ, ı |
| Elektrik tesisatı | Prizler çocuk korumalı; tesisat bakım kaydı | ASHB md. 15/1-h; uygulama |
| Yanmazlık | Minder, perde ve yumuşak zemin için yanmazlık sınıfı belgesi klasörde | Uygulama; itfaiye talebi |
| Sivil savunma (kreş) | AFAD onaylı plan görünür yerde; yıllık tatbikat kaydı | ASHB md. 18, 51/5-h |
Kontrol listesi 4: bahçe ve oyun alanı
Bahçe denetimi alanla başlar, güvenlikle biter: çocuk başına 1,5 m² alan planda gösterilmiş olmalı, oyun ekipmanının altında düşme yüksekliğine uygun darbe emici zemin bulunmalıdır.
| Kontrol | Ölçüt | Dayanak |
|---|---|---|
| Bahçe alanı | Çocuk başına 1,5 m²; plandaki alan fiilen kullanılabilir durumda | Yönerge md. 15/1-a-3; ASHB md. 15/1-a |
| Oyun ekipmanı | Ekipman ve darbe emici zemin EN 1176 / EN 1177 serisine uygun; test raporu klasörde | Uygulama; ASHB md. 17/1-ş |
| Zemin | Yumuşak zemin; toprak ve çim alan; kaymaz yüzey | ASHB md. 17/1-ş |
| Çevre güvenliği | Kontrolsüz çıkışı önleyen çit ve kapı; kapı çocuk erişiminin üstünde kilitli | ASHB md. 17/1-ş; uygulama |
| Tehlikeli unsur | Bahçede yanıcı madde, açık su ve sivri uçlu ekipman yok | Güvenlik Bilgilendirme Formu (ASHB ek-1) |
Kontrol listesi 5: belge klasörü
Müfettiş belgeyi raftan ister; klasör denetim günü değil ruhsat günü hazırlanır.
- Kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı; kreşte Açılış İzin Belgesi.
- Onaylı yerleşim planı ve varsa değişiklik izinleri.
- Deprem teknik raporu, sağlık raporu, itfaiye raporu; kreşte iskân, emniyet raporu ve mimari proje.
- Personel çalışma izinleri ve sözleşmeler; kreşte kimlik kartları ve hijyen eğitimi kayıtları.
- Montaj ve sabitleme tutanağı; E1 panel uygunluk beyanı; EN 71-3 test raporu; TS EN 1729-1 kademe listesi; EN 1176 / 1177 raporları; yanmazlık sınıfı belgeleri.
- Yangın tüpü dolum tarihleri; kreşte sivil savunma planı, tatbikat kaydı, ilaç ve gıda son kullanma kontrolü.
Denetimde en sık yazılan altı eksiklik
- Yerleşim planına aykırı kullanım. Planda uyku odası yazan oda derslik yapılmış, depo dersliğe taşınmış.
- Kapasite üstü çocuk. Dersliğe plandaki kontenjandan fazla kayıt alınmış.
- Kaçış yolunda mobilya. Koridor ve kapı önüne dolap, askılık veya oyun grubu konmuş.
- Sabitlenmemiş yüksek dolap. 60 cm üzeri ünitelerde duvara sabitleme yok, montaj tutanağı eksik.
- Tek ölçü masa-sandalye. Karma yaş sınıfında tek kademe; kreşte çocuk boyuna uygunluk maddesinden yazılır.
- Belge boşluğu. Yangın tüpü tarihi geçmiş, sivil savunma planı asılı değil, montaj tutanağı yok.
Sık yapılan altı hata ve önlemi
Denetimde en sık yazılan eksikliklerin çoğu kurulum aşamasında önlenir. Aşağıdaki altı hata ve karşılığı, sahada en çok karşılaştığımız durumlardır.
| Hata | Önlem |
|---|---|
| Mobilya alındıktan sonra ölçü uymuyor | Sipariş öncesi sınıfların yaş dağılımını çıkarın; kademe ve adet dağılımını yazılı teyit edin. |
| Dolaplar kaçış yolunu daraltıyor | Yerleşim planında koridor ve kapı önlerini mobilyasız tarayın; depolamayı sınıf içine alın. |
| Test raporları sipariş sonrası isteniyor | Belgeleri şartnameye kalem bazında bağlayın; teslimatla birlikte klasör halinde talep edin. |
| Yüksek dolaplar sabitlenmemiş | Sabitleme aparatını ürüne dahil ettirin ve montaj tutanağında kontrol kalemi olarak imzalatın. |
| Oyun grubu altında uygun zemin yok | Ekipmanın düşme yüksekliğine göre darbe emici zemin kalınlığını proje aşamasında belirleyin. |
| Montaj okul açıkken planlanmış | Montaj penceresini sözleşmeye yazın: hafta sonu, mesai sonrası veya tatil dönemi. |
Kontrol listesi
İşaretleyerek ilerleyin; işaretler bu tarayıcıda saklanır. Eksik kalan başlıkları teklif formunda iletirseniz keşifte önceliklendiririz.
Denetim günü akışı
Denetim günü değişen bir şey olmaz; hazırlık önceden biter. Yine de dört uygulama müfettişin işini kolaylaştırır ve raporu kısaltır: yerleşim planının bir kopyası girişte hazır durur; her bölümün kapısında plandaki adı yazılıdır; belge klasörü müdür odasında tek yerdedir; müdür veya müdür yardımcısı müfettişe eşlik eder ve sorulan belgeyi anında verir. Eksiklik yazılırsa süresi içinde giderilir ve yazılı olarak bildirilir; süre kreşte en fazla bir aydır (ASHB md. 51/4).
Denetime hazır teslim, anaokulu kurulum danışmanlığı hizmetinin parçasıdır; fiziki şartların tamamı anaokulu açma şartları ve kreş açma şartları sayfalarındadır.
Bu sayfa hukuki görüş veya resmî tebliğ değildir. Denetim uygulaması il ve müfettişe göre değişebilir; madde numaraları değişebilir, güncel mevzuat esas alınır.
MEB Tasarım
Bu süreçte ne yaparız
- Teslimde yerleşim planı ile fiili durumu madde madde eşleştirir, kaçış yollarını ve kapı önlerini mobilyasız bırakır, sapmaları tutanakla kayda alırız.
- Montaj tutanağı, 60 cm üzeri dolap sabitleme kontrolü, E1 panel ve EN 71-3 beyanları ile TS EN 1729-1 kademe listesini denetim klasörüne hazır veririz.
- Denetim öncesi yerinde ön kontrol: bu sayfadaki listeyi binada uygular, düzeltme gerektiren kalemleri öncelik sırasıyla raporlarız.
- Denetimde yazılan eksiklikler için tadilat ve mobilya düzeltmelerini verilen süre içinde tamamlarız.
Anaokulunda müfettiş ne zaman gelir?
Açılışta inceleme raporu için gelen görevliler dışında, ruhsattan sonra en geç bir yıl içinde ilk denetim yapılır ve bu denetimi inceleme raporunu yazan müfettişler yapamaz. Sonraki denetimlerin sıklığı il programına bağlıdır; kreşte yönetmelik en az altı ayda bir denetim ister.
Müfettiş en çok neye bakar?
Yerleşim planına. Planda derslik yazan odanın derslik olarak kullanılıp kullanılmadığına, dersliklerde plandaki kontenjandan fazla çocuk olup olmadığına ve zorunlu bölümlerin yerinde olup olmadığına. Sonra kaçış yolları, dolap sabitleme, bahçe ve belge klasörü gelir.
Yerleşim planında değişiklik yapmak istersem ne olur?
Genel kontenjanı, derslikleri ve laboratuvarları etkilemeyen değişiklikler Genel Müdürlük standartlarına göre kurum müdürlüğünce yapılır ve planın bir örneği ruhsatı veren mercie gönderilir; kontenjanı etkileyen değişiklikler inceleme raporu ve izin gerektirir. Plansız değişiklik denetimde eksiklik olarak yazılır.
Denetimde eksiklik çıkarsa ne olur?
Eksiklik yazılı bildirilir ve süre verilir; kreşte süre en fazla bir aydır, giderilmezse idari para cezası, ek süre ve sonunda kapatma gelir. Anaokulunda idari para cezası ve ruhsat iptali Kanunun 7. maddesine göre uygulanır; kapasite üstü öğrenci ve izinsiz bölüm değişikliği en sık yazılan kalemlerdir.
Mobilya denetimde kontrol edilir mi?
Ölçü sorulmaz, ancak kaçış yolunu daraltan dolap, sabitlenmemiş yüksek ünite ve çocuk ölçüsüne uymayan masa-sandalye güvenlik ve uygunluk başlığında eksiklik yazılabilir. Montaj tutanağı ve malzeme beyanları klasörde hazır tutulur.
Denetim öncesi klasörde ne olmalı?
Ruhsat, onaylı yerleşim planı, deprem, sağlık ve itfaiye raporları, personel çalışma izinleri, kurum yönetmeliği beyanı, montaj ve sabitleme tutanağı, E1 panel ve EN 71-3 beyanları, oyun ekipmanı ve darbe emici zemin raporları, yangın tüplerinin dolum tarihleri; kreşte ayrıca sivil savunma planı ve tatbikat kaydı.
Kaynaklar
Dayanak
- 1.Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği (RG 20.03.2012, Sayı 28239; değişiklikleriyle) — md. 6, 8, 9, 17, 19 · 2012-03-20
- 2.Özel Öğretim Kurumları Standartlar Yönergesi (MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü; 13.01.2026 güncellemesi) — md. 6–15, 38 · 2026-01-13
- 3.Özel Kreş ve Gündüz Bakımevlerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik (RG 30.04.2015, Sayı 29342; son değişiklik RG 27.12.2025, Sayı 33120) — md. 11, 17, 18, 51 · 2025-12-27
- 4.Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (RG 19.12.2007, Sayı 26735; değişiklikleriyle) · 2007-12-19
- 5.5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu — md. 7 idari para cezaları ve ruhsat iptali · 2007-02-14
