Mobilya
Çocuk Masa Sandalye Ölçüleri
Çocuk masa ve sandalye ölçüsü yaşa göre değil boya göre seçilir; TS EN 1729-1 standardı sekiz boy kademesi (0–7) tanımlar ve her kademeye bir oturma yüksekliği, bir masa yüksekliği ve bir renk kodu verir. Anaokulu yaş grubu için kademe 1 (oturma 26 cm, masa 46 cm) ve kademe 2 (31 cm, 53 cm), kreşin 2–3 yaş grubu için kademe 0 (21 cm, 40 cm) kullanılır. Masa ve sandalye aynı kademeden seçilir; tek ölçü siparişi sınıfın yarısını yanlış ölçüde oturtur.

Ölçü neden yaşa değil boya göre seçilir?
Doğru sandalye, çocuğun ayak tabanı yere basarken uyluğu yatay, bacağı dikey duran sandalyedir; doğru masa, çocuk dik otururken dirseğinin alt kenarı masa üstüyle aynı hizaya gelen masadır. Bu iki ölçü yaşla değil, diz arkası yüksekliği ve boyla belirlenir; aynı yaştaki iki çocuk arasında 15 cm boy farkı olağandır. TS EN 1729-1 bu yüzden sınıfları yaşa değil boy aralığına göre kurar ve her aralığa sabit bir oturma ve masa yüksekliği verir.
Yanlış ölçünün sonucu görünürdür: fazla yüksek sandalyede ayaklar sallanır, çocuk öne kayar ve sırt desteğini kaybeder; fazla alçak masada sırt kamburlaşır, fazla yüksek masada omuzlar kalkar. Anaokulunda günde dört-beş saat masada geçen çocuk için ölçü, duruşu ve dikkat süresini doğrudan etkiler.
TS EN 1729-1 boy kademeleri
Standart sekiz kademe tanımlar; her kademede oturma yüksekliği, masa yüksekliği ve diz arkası yüksekliği aralığı sabittir, yaş yalnızca yol göstericidir.
| Kademe | Renk | Boy aralığı | Diz arkası yüksekliği | Oturma yüksekliği | Masa yüksekliği | Yaklaşık yaş |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 0 | Beyaz | 80–95 | 20–25 | 21 | 40 | 1,5–3 yaş |
| 1 | Turuncu | 93–116 | 25–28 | 26 | 46 | 3–4 yaş |
| 2 | Mor | 108–121 | 28–31,5 | 31 | 53 | 4–6 yaş |
| 3 | Sarı | 119–142 | 31,5–35,5 | 35 | 59 | 6–8 yaş |
| 4 | Kırmızı | 133–159 | 35,5–40,5 | 38 | 64 | 8–11 yaş |
| 5 | Yeşil | 146–176,5 | 40,5–43,5 | 43 | 71 | 11–14 yaş |
| 6 | Mavi | 159–188 | 43,5–48,5 | 46 | 76 | 14 yaş ve üstü |
| 7 | Kahverengi | 174–207 | 48,5 ve üstü | 51 | 82 | Yetişkin |
Standart yüksekliklerde 1 cm tolerans tanır; üretici etiketi kademe numarasını ve rengi taşır. Boy aralıkları bilerek örtüşür: 110 cm boyundaki bir çocuk hem kademe 1 hem kademe 2 aralığındadır; bu durumda diz arkası ölçüsü karar verir.
Anaokulu ve kreş için hangi kademeler?
Anaokulu yaş grubu (36–68 ay) iki kademeyle karşılanır: 36–48 ay için kademe 1, boyu 108 cm'i geçen 48–68 ay çocuklar için kademe 2. Kreşin 25–36 ay grubu kademe 0 kullanır; 0–24 ay grubunda masa-sandalye yerine mama sandalyesi ve yer etkinliği planlanır. Kademe 3 anaokulunda yalnızca boyu 119 cm'i geçen uzun boylu 5–6 yaş çocuklarda gerekir; ilkokul birinci sınıfın ölçüsüdür.
| Kurum ve yaş grubu | Kademe | Oturma yüksekliği | Masa yüksekliği | Not |
|---|---|---|---|---|
| Kreş 0–24 ay | Yok | Mama sandalyesi | Mama sandalyesi tablası | Yer minderi ve emekleme alanı; sabit karyola |
| Kreş 25–36 ay | 0 | 21 cm | 40 cm | Boy 95 cm'i geçince kademe 1 |
| Anaokulu 36–48 ay | 1 | 26 cm | 46 cm | Sınıfın ana kademesi |
| Anaokulu 48–68 ay | 1 ve 2 | 26 / 31 cm | 46 / 53 cm | Boy 108 cm'i geçince kademe 2 |
| Anaokulu uzun boylu 5–6 yaş | 3 | 35 cm | 59 cm | Boy 119 cm üzeri; az sayıda |
| Öğretmen | 6 veya yetişkin sandalyesi | 46 cm | 76 cm | Çocuk masasında alçak tabure tercih edilir |
Yaş yalnızca başlangıç noktasıdır; sipariş öncesi her sınıfta çocukların boyu ölçülür ve kademeye göre adet çıkarılır. Sınıf düzeni ve öğrenme merkezlerine göre masa yerleşimi anaokulu sınıf tasarımı sayfasında; Montessori sınıfında alçak masa ve bireysel çalışma yüzeyi mantığı montessori sınıfı nasıl olmalı sayfasındadır.
Masa ve sandalye uyumu
Masa ile sandalye aynı kademeden seçilir; standart ikisini birlikte tanımlar ve masa-oturma farkı kademe büyüdükçe açılır (kademe 0'da 19 cm, kademe 2'de 22 cm, kademe 7'de 31 cm). Kademe karıştırmak iki tipik hataya yol açar: alçak sandalye-yüksek masa çiftinde çocuk dirseğini masaya ulaştıramaz ve omuzlarını kaldırır; yüksek sandalye-alçak masa çiftinde dizleri tablaya çarpar ve sandalyeyi geri çeker.
Masa tablasının altındaki boşluk da kademeye bağlıdır: tabla kalınlığı ve kuşak yüksekliği diz boşluğunu daraltmamalı, grup masalarında her çocuğa en az bir sandalye genişliği yer kalmalıdır. Grup etkinlik masalarının tabla ölçüleri ve kaç çocuk oturduğu etkinlik masası sayfasında, masa-sandalye takımları anaokulu masa sandalye sayfasında, ahşap sandalye serileri anaokulu sandalyesi sayfasındadır.
Sınıf siparişi: karışık kademe ve adet
Tek ölçü sipariş etmek sınıfın bir bölümünü yanlış ölçüde oturtur; sipariş yaş dağılımı ve boy ölçümüyle kademe kademe verilir. Yöntem üç adımdır:
- Her sınıf için yaş grubu ve mevcut listelenir; çocukların boyu ölçülür veya kayıt dosyasındaki son sağlık ölçümü alınır.
- Boy aralıklarına göre kademe dağılımı çıkarılır; örtüşen boylarda diz arkası ölçüsüyle karar verilir.
- Her kademe için adet belirlenir, yüzde on kadar yedek pay eklenir; dönem içi kayıt ve büyüme bu payla karşılanır.
Örnek: 20 çocuklu 4 yaş sınıfında ölçüm 13 çocuğu kademe 1, 7 çocuğu kademe 2 aralığına koyduysa sipariş 14 + 8 olarak verilir. Yeni dönemde çocuklar büyüdükçe kademe 1 takımları küçük yaş sınıfına kaydırılır; mobilya atılmaz, sınıf değiştirir. Sınıf başına tam donanım listesi ve adetler anaokulu ihtiyaç listesi sayfasındadır.
Mevzuat ne diyor?
Mevzuat masa-sandalye için ölçü vermez, standarda yol açar. MEB Özel Öğretim Kurumları Standartlar Yönergesi, dersliklerde programda belirtilen araç gereci ister (md. 38); kreş yönetmeliği masa ve sandalyelerin plastik veya ahşap olmasını ve çocuk boyuna uygun olmasını, raf ve dolapların çocuğun ulaşabileceği yükseklikte olmasını şart koşar (md. 17/1-h, ğ, p). Bu şartın ölçüye çevrilmiş hâli TS EN 1729-1'dir; dayanım, denge ve güvenlik deneyleri TS EN 1729-2'den, boyalı yüzeylerde ağır metal geçişi EN 71-3'ten gelir. Denetimde ölçü sorulmaz, ancak tek ölçü masa-sandalyeyle oturan karma yaş sınıfı, kreşte çocuk boyuna uygunluk maddesinden eksiklik yazılabilir.
Kreş yönetmeliği ayrıca 0–24 ay grubu için yeterince mama sandalyesi (md. 17/1-o) ve sabit karyola, 25–66 ay için portatif karyola ister (md. 16); ahşap ve yalıtımlı zeminde 25–30 cm yüksekliğinde kampet kullanılabilir, ranza kullanılmaz (md. 17/1-j).
Diğer donanım yükseklikleri
Masa-sandalye kademesiyle aynı boy mantığı sınıfın geri kalanına uygulanır; aşağıdaki değerler uygulama ölçüsüdür, mevzuat ölçüsü değildir.
| Donanım | Yükseklik | Ölçüt |
|---|---|---|
| Açık raf ve oyuncak dolabı | 90–110 | Çocuğun bağımsız ulaşabileceği bant; kreşte yönetmelik şartı |
| Askılık ve kişisel eşya dolabı | 100–110 | Giriş ve dolap bölgesi; ayakkabılık aynı mantık |
| Çocuk lavabosu | 50–60 | Öğretmen lavabosu ayrı |
| Faaliyet panosu alt kenarı | Çocuk göz hizası | Kreşte zorunlu pano |
| Dolap sabitleme | 60 cm üzeri tüm üniteler | Devrilme emniyeti; montaj tutanağına girer |
| Kampet (kreş) | 25–30 | Yalnızca ahşap ve yalıtımlı zeminde; ranza yasak |
Malzeme tarafında E1 sınıfı panel, 2–3 mm PVC kenar bandı, yuvarlatılmış köşe ve su bazlı boya standart beklentidir; ayrıntı anaokulu mobilyası hub sayfasındadır.
Satın alma kontrol listesi
- Masa ve sandalye aynı kademeden mi; etiket veya renk kodu var mı?
- Sınıf başına kademe dağılımı boy ölçümüne mi dayanıyor, yaşa mı?
- Oturma yüksekliği 21/26/31/35 cm, masa yüksekliği 40/46/53/59 cm dizisine uyuyor mu; tolerans 1 cm içinde mi?
- Tabla altı diz boşluğu kuşakla daralmış mı?
- Köşeler yuvarlatılmış mı, boya su bazlı ve EN 71-3 raporlu mu, panel E1 mi?
- Dayanım ve denge için TS EN 1729-2 uygunluk beyanı var mı?
- Büyüme için yedek pay ve kademe geçiş planı yapıldı mı?
Bu sayfa teknik bilgilendirme amaçlıdır; standart sürümleri değişebilir, sipariş öncesi ürün föyündeki kademe ve ölçü bilgisi esas alınır.
MEB Tasarım
Bu süreçte ne yaparız
- Sipariş öncesi sınıf bazında yaş ve boy dağılımı çıkarır, kademe ve adet listesini birlikte hazırlarız; tek ölçü sipariş vermeyiz.
- Masa ve sandalyeleri TS EN 1729-1 kademelerinde kendi atölyemizde üretir, her kademeyi renk koduyla etiketleriz; masa ve sandalye eşleşmesini biz yaparız.
- Raf, askılık, lavabo ve dolap yüksekliklerini aynı boy mantığıyla planlar, 60 cm üzeri dolapları duvara sabitleyip montaj tutanağı düzenleriz.
- Yeni yaş grubu açıldığında veya çocuklar büyüdüğünde kademe değişimini planlar, mevcut mobilyanın hangi sınıfta kullanılacağını belirleriz.
Anaokulu masa yüksekliği kaç cm olmalı?
36–48 ay için 46 cm (kademe 1), 48–68 ay için boy 108 cm'i geçince 53 cm (kademe 2). Masayla birlikte sandalye oturma yüksekliği 26 cm veya 31 cm olur; ölçü yaşa değil çocuğun boyuna göre kesinleşir.
Kreş için masa ve sandalye ölçüsü nedir?
25–36 aylık çocuklar için kademe 0: oturma 21 cm, masa 40 cm. 0–24 ay grubunda masa-sandalye yerine mama sandalyesi ve yer etkinliği planlanır; kreş yönetmeliği bu yaş grubu için mama sandalyesi bulundurulmasını ister.
Masa ile sandalye farklı kademeden olabilir mi?
Olmaz. Standart her kademede masa ve sandalyeyi birlikte tanımlar; 26 cm sandalyeye 53 cm masa verildiğinde çocuk dirseğini masaya ulaştıramaz, 31 cm sandalyeye 46 cm masa verildiğinde dizleri tablaya çarpar.
Mevzuat masa sandalye ölçüsü veriyor mu?
Hayır. MEB Standartlar Yönergesi dersliklerde programda belirtilen araç gereci ister, ölçü vermez; kreş yönetmeliği masa ve sandalyenin çocuk boyuna uygun, plastik veya ahşap olmasını ister. Ölçü standardı TS EN 1729-1, dayanım ve güvenlik standardı TS EN 1729-2'dir.
Bir sınıfa kaç kademe gerekir?
Tek yaş grubundan oluşan sınıfta genellikle iki kademe; karma yaş sınıfında üç. Oran sınıfın boy ölçümüne göre belirlenir; sipariş listesine yüzde on kadar yedek pay konulur.
Renk kodları ne anlama geliyor?
Standart her kademeye bir renk verir: 0 beyaz, 1 turuncu, 2 mor, 3 sarı, 4 kırmızı, 5 yeşil, 6 mavi, 7 kahverengi. Etiket veya ayak rengi, öğretmenin sınıfta doğru masa-sandalye eşleşmesini bakarak kontrol etmesini sağlar.
Kaynaklar
Dayanak
- 1.TS EN 1729-1 Mobilya – Eğitim kurumları için sandalyeler ve masalar – Bölüm 1: Fonksiyonel boyutlar (EN 1729-1:2015'in TSE kabulü) · 2015-12-31
- 2.TS EN 1729-2 Mobilya – Eğitim kurumları için sandalyeler ve masalar – Bölüm 2: Güvenlik gerekleri ve deney metotları (EN 1729-2:2012+A1:2015) · 2015-12-31
- 3.EN 71-3 Oyuncak güvenliği – Bölüm 3: Belirli elementlerin göçü
- 4.Özel Öğretim Kurumları Standartlar Yönergesi (MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü; 13.01.2026 güncellemesi) — md. 38 · 2026-01-13
- 5.Özel Kreş ve Gündüz Bakımevlerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik (RG 30.04.2015, Sayı 29342; son değişiklik RG 27.12.2025, Sayı 33120) — md. 17 · 2025-12-27

